ELEKTRİK PİYASASI TÜKETİCİ HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ

(1) Bu Yönetmeliğin amacı;
serbest, serbest olmayan ve son kaynak tedariki kapsamındaki tüketicilere
elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışı ile buna ilişkin hizmetlerin
sunulmasında tüketici, tedarikçiler ve/veya dağıtım şirketleri arasındaki
iş ve işlemlere esas asgari standart, usul ve esasların belirlenmesidir.
Kapsam

(1) Bu Yönetmelik, tüketicilere
hizmetlerin yeterli, kaliteli ve sürekli olarak sunulması için;
a) Tedarikçiler ile (Değişik
ibare:RG-14/1/2025-32782) yıllık tüketimi 100.000 kWh’ın altında
olan serbest tüketiciler arasında yapılacak ikili anlaşmada yer alacak
asgari usul ve esaslara,
b) Görevli tedarik şirketleri ile serbest olmayan
tüketiciler ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketiciler arasında
yapılacak perakende satış sözleşmesinde yer alacak asgari usul ve esaslara,
c) Dağıtım şirketleri ile tüketiciler ve
tedarikçiler arasında;
1) Sayaç ve sayaca erişim, okunmasına ve
kontrolüne,
2) Kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi
kullanımının tespiti ve bu kapsamda yapılacak iş ve işlemlere,
3) Elektriğin kesilmesi ve bağlanmasına,
ç) Tüketici şikâyetlerinin yapılması, bu
şikâyetlerin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması ile tüketicilerin
bilgilendirilmesine yönelik usul ve esaslara,
d) Tüketicilerin hak ve yükümlülüklerine,
ilişkin hükümleri kapsar.
(2) Tedarikçiler ile (Değişik
ibare:RG-14/1/2025-32782) yıllık tüketimi 100.000 kWh’ın altında
olan serbest tüketiciler arasında 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu
İhale Kanunu ile 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri
Kanunu kapsamında yapılacak ikili anlaşmalarda düzenlenmeyen hususlar
hakkında işbu Yönetmeliğin üçüncü bölüm hükümleri uygulanır.
Dayanak

(1) Bu Yönetmelik, 14/3/2013
tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar

(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aktif enerji: Aktif gücün zamanla çarpımından
elde edilen ve kWh birimi ile ölçülen enerjiyi,
b) Bağlantı anlaşması: Bir üretim şirketi,
dağıtım şirketi ya da tüketicinin iletim sistemine ya da dağıtım sistemine
bağlantı yapması için yapılan genel ve özel hükümleri içeren anlaşmayı,
c) Bağlantı gücü: Bir kullanım yerinin elektrik
projesinde belirtilen kurulu gücün, kullanma faktörü ile çarpılması
suretiyle hesaplanan güç miktarını,
ç) Başkan: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu
Başkanını,
d) Dağıtım: Elektrik enerjisinin 36 kV ve
altındaki hatlar üzerinden naklini,
e) Dağıtım bölgesi: Bir dağıtım şirketinin
lisansında tanımlanan bölgeyi,
f) Dağıtım sistemi: Bir dağıtım şirketinin,
lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik dağıtım
tesisleri ve şebekesini,
g) Dağıtım şirketi: Belirlenen bir bölgede
elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
ğ) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) DBS:
Doğrudan Borçlandırma Sistemini,
h) DSİ: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü,
ı) Enerji Tanımlama Kodu (EIC):
Oluşturulmasına ilişkin usul ve esasları ENTSO-E tarafından belirlenip
kuruluşun resmi internet sitesinde duyurulan ve ENTSO-E’ye bağlı tüm
ülkelerde kullanılan, enerji tanımlama kodlama sistemini,
i) Gecikme zammı: 21/7/1953 tarihli ve 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine
göre belirlenen gecikme zammını,
j) Görevli tedarik şirketi: Dağıtım ve perakende
satış faaliyetlerinin hukuki ayrıştırması kapsamında kurulan veya son
kaynak tedariği yükümlüsü olarak Kurul tarafından yetkilendirilen tedarik
şirketini,
k) İkili anlaşma: Gerçek veya tüzel kişiler
arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya
kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan
ticari anlaşmaları,
l) İlgili mevzuat: Elektrik piyasasına ilişkin
kanun, (Ek ibare:RG-20/2/2021-31401) Cumhurbaşkanlığı
kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, tebliğ, lisans,
genelge ve Kurul kararlarını,
m) İlgili tüzel kişi: İlgisine göre, dağıtım
lisansı sahibi tüzel kişiyi ve/veya tedarikçiyi,
n) Kalıcı veri saklayıcısı: Tüketicinin
gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun
olarak incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden
kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa
mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri
her türlü araç veya ortamı,
o) Kanun: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı
Elektrik Piyasası Kanununu,
ö) Kesme-bağlama bedeli: Tüketicinin elektriğinin
bağlanması aşamasında uygulanan ve Kurul tarafından belirlenen bedeli,
p) Kurul: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu,
r) Kurum: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
s) Mühürleme: Sayaç ve ölçü devresi elemanlarına
dışarıdan yapılacak müdahaleyi önlemek amacıyla dağıtım lisansı sahibi
tüzel kişiler tarafından ilk enerji verme, sayaç ve ölçü devresi
elemanlarını kontrol ve durumunu tespit etme, enerji kesme ve açma gibi
işlemler yapıldıktan sonra mühür ile ölçü düzeneğini muhafaza altına alma
ya da aldırma yöntemini,
ş) Ortak sayaç: Aynı tüketici grubunda birden
fazla gerçek ve/veya tüzel kişinin elektrik enerjisi tüketimlerini ölçmek
amacıyla tesis edilen tek bir sayacı,
t) Perakende satış: Elektriğin tüketicilere
satışını,
u) Perakende satış sözleşmesi: Bağlantı anlaşması
mevcut olan kullanım yeri için, görevli tedarik şirketi ile tüketiciler
arasında ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, perakende satış tarifesi
veya son kaynak tedarik tarifesinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite
temini ile hizmet alımına yönelik olarak yapılan faaliyetlere ilişkin koşul
ve hükümleri kapsayan sözleşmeyi,
ü) Piyasa Yönetim Sistemi (PYS): Dengeleme
mekanizması ve uzlaştırmaya ilişkin işlemlerin yürütülmesi amacıyla, piyasa
işletmecisi, sistem işletmecisi, piyasa katılımcıları ve sayaçların
okunmasından sorumlu iletim ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin
kullanımına sunulan ve küçük istemci yapısında çalışan uygulamaları,
v) Reaktif güç: Elektrik akımının gerilime göre
90 derece faz farklı, iş görmeyen ve kVAr birimi ile ölçülen gücü,
y) (Mülga:RG-14/1/2025-32782)
z) Tüketici grubu: Benzer özelliklere sahip
olmaları sebebiyle bir grup olarak dikkate alınan tüketicileri,
aa) Reaktif enerji: Reaktif gücün zamanla
çarpımından elde edilen ve kVArh birimi ile ölçülen enerjiyi,
bb) Sayaç: Tüketicinin, elektrik enerjisi
tüketimini ölçmek amacıyla ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak tesis
edilen cihazı,
cc) Serbest olmayan tüketici: Elektrik enerjisi
ve/veya kapasite alımlarını sadece, bölgesinde bulunduğu görevli tedarik
şirketinden yapabilen gerçek veya tüzel kişiyi,
çç) Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen
elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimde bulunması veya iletim
sistemine doğrudan bağlı olması veya organize sanayi bölgesi tüzel
kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya
tüzel kişiyi,
dd) Son kaynak tedarikçisi: Son kaynak tedariği
kapsamındaki tüketicilere enerji temin etmekle görevlendirilmiş olan
tedarik lisansı sahibi şirketi,
ee) Son kaynak tedariği: Serbest tüketici
niteliğini haiz olduğu hâlde elektrik enerjisini, son kaynak tedarikçisi
olarak yetkilendirilen tedarik lisansı sahibi şirket dışında bir
tedarikçiden temin etmeyen tüketicilere elektrik enerjisi tedariğini,
ff) Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya
kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin
fiyatları, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri,
gg) Tedarik: Elektrik enerjisinin ve/veya
kapasitenin toptan veya perakende satışını,
ğğ) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite
sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketleri,
hh) Tedarik şirketi: Elektrik enerjisinin ve/veya
kapasitenin toptan ve/veya perakende satılması, ithalatı, ihracatı ve
ticareti faaliyetleri ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,
ıı) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim
Şirketini,
ii) Tekil kod: Dağıtım şirketleri tarafından
dağıtım bölgelerindeki her bir tüketim noktası için belirlenen ve tüketim
noktasının Piyasa Yönetim Sistemine kaydı için de kullanılan münhasır kayıt
kodunu,
jj) TÜİK: Türkiye İstatistik Kurumunu,
kk) Tüketici: Elektriği kendi kullanımı için alan
kişiyi,
ll) Yeraltısuyu Kullanma Belgesi: 16/12/1960
tarihli ve 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanunda belirtilen Kullanma
Belgesini,
mm) (Ek:RG-20/2/2021-31401) Dönemsel
kullanım: Okuma bölgesinde yıl içinde ardışık olmak üzere altı ay ve üzeri
hiç tüketim olmayan kullanım yerlerindeki tüketim ile tarımsal sulama
amaçlı tüketimleri,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte geçen diğer ifade ve
kısaltmalar ilgili mevzuattaki anlam ve kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
Elektrik Enerjisi ve/veya Kapasite
Tedariği, Serbest Tüketici ve
Serbest Olmayan Tüketici
Elektrik enerjisi ve/veya kapasite tedariki

(1) Tüketici; serbest tüketici,
serbest olmayan tüketici ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketici
statüsünde elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi tedarikçilerden temin eder.
Serbest tüketici kapsamı ve elektrik tedariki

(1) Aşağıdaki koşulları sağlayan
tüketiciler serbest tüketici olarak kabul edilir;
a) İletim sistemine doğrudan bağlı olan gerçek
veya tüzel kişiler,
b) Organize sanayi bölgesi tüzel kişilikleri,
c) Bir önceki takvim yılında veya içinde
bulunulan yılda serbest tüketici limitini aşan miktarda elektrik tüketilen
kullanım yerinin kullanım hakkına sahip ya da kullanım hakkını edinen
tüketiciler.
(2) Elektrik enerjisi tüketimleri tek bir ortak
sayaç ile ölçülebilen birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişinin tükettiği
toplam elektrik enerjisi miktarının serbest tüketici limitini geçmesi
durumunda, bu kişilerin birlikte serbest tüketici niteliği kazandığı kabul
edilir.
(3) (Değişik:RG-14/1/2025-32782) Serbest
tüketiciler elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını tedarikçi ile ikili
anlaşma yaparak temin edebilirler. Tüketicinin korunması ile rekabetin ve
şeffaflığın artırılmasına yönelik olarak tüketicilerin tedarikçiler
tarafından sunulan ikili anlaşma tekliflerini incelemelerine,
karşılaştırabilmelerine ve tedarikçilerle ikili anlaşma kurabilmelerine
imkân sağlayan platform, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi
tarafından kurulur ve işletilir. Tedarikçiler tarafından söz konusu
platforma teklif verilmesi hâlinde, bu teklifin ilgili tüketiciler
tarafından kabul edilmesiyle ikili anlaşma kurulur.
(4) Serbest tüketiciler, ikili anlaşmalarının
herhangi bir şekilde sona ermesi veya talep etmeleri halinde, bu Yönetmelik
ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, bölgelerindeki görevli tedarik
şirketinden son kaynak tedariki kapsamında elektrik enerjisi ve/veya
kapasite satın alabilir.
(5) Serbest tüketici kapsamında yer alan
tüketicilerin tedarikçisini seçme hakkını kullanmaları halinde; sayaçların
Kurum tarafından yayımlanan düzenlemelere uygun çok zaman dilimli ölçüm
yapabilen elektronik sayaçlar olması zorunludur. Dağıtımdan bağlı
tüketiciler için uygun olmayan sayaçlar dağıtım şirketi tarafından ilgili
ay içerisinde değiştirilir ve sayacın uygun olmaması, tedarikçi seçme
hakkının kullanılmasına engel teşkil etmez.
(6) Serbest tüketici niteliği ile birden fazla
gerçek ve/veya tüzel kişinin aralarından yetkilendirdiği bir tüketici adına
satın alınan tek bir ortak sayaç ile ölçülebilen elektrik enerjisinin, kâr
amaçlı olarak tekrar satışı yapılamaz.
(7) (Ek:RG-20/2/2021-31401)  Aynı
gerçek veya tüzel kişinin aynı tüketici grubunda bulunan kullanım
yerlerinin yıllık toplam elektrik enerjisi tüketim miktarının sözleşmenin
kurulduğu tarihte 100.000 kWh ve üzerinde olması ve her birinin yıllık
tüketiminin serbest tüketici limitini geçiyor olması halinde Üçüncü Bölüm
hükümleri uygulanmaz.
Serbest olmayan tüketici kapsamı ve elektrik
tedariki

(1) Aşağıdaki koşullara sahip
tüketiciler serbest olmayan tüketici olarak kabul edilir;
a) Bir önceki takvim yılında ve içinde bulunulan
yılda, kullanım hakkına sahip olduğu ya da kullanım hakkını edindiği
kullanım yerindeki elektrik tüketimi serbest tüketici limitini aşmayan
tüketici,
b) Serbest tüketici olup da bir önceki takvim
yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketiminin cari takvim yılı için
belirlenmiş serbest tüketici limitinin altında kalan tüketici,
c) İlk defa bağlantı anlaşması yapılmış kullanım
yerinde elektrik enerjisi tüketen tüketici.
(2) Serbest olmayan tüketiciler elektrik enerjisi
ve/veya kapasiteyi sadece bulunduğu dağıtım bölgesindeki görevli tedarik
şirketi ile perakende satış sözleşmesi yaparak temin eder.
(3) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)
Son kaynak tedariki kapsamında tüketici ve
elektrik tedariki

(1) Aşağıdaki koşullara sahip
tüketiciler son kaynak tedariki kapsamındaki tüketici olarak kabul edilir;
a) Serbest tüketici niteliğini haiz olduğu hâlde
elektrik enerjisini, son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarik
lisansı sahibi şirket dışında bir tedarikçiden temin etmeyen tüketici,
b) İkili anlaşma ile elektrik enerjisi ve/veya
kapasite satın almakta olan bir serbest tüketicinin ikili anlaşmasının
herhangi bir nedenle sona ermesi nedeniyle ilgili görevli tedarik
şirketinden elektrik alan tüketici.
(2) İlgili görevli tedarik şirketi bu madde
kapsamında yer alan tüketicilere son kaynak tedariği kapsamında elektrik
enerjisi ve/veya kapasite sağlamakla yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İkili Anlaşma
İkili anlaşmanın tarafları

(1) Bu bölümde yer alan ikili
anlaşmaya ilişkin usul ve esaslar, (Değişik ibare:RG-14/1/2025-32782)
yıllık tüketimi 100.000 kWh’ın altında olan serbest tüketicilerle
tedarikçiler arasında yapılan ikili anlaşmaları kapsar.
İkili anlaşma türleri ve genel esaslar

(1) Tedarikçiler (Değişik
ibare:RG-14/1/2025-32782) 9 uncu maddenin birinci fıkrası
kapsamındaki tüketicilere belirli süreli ya da belirsiz süreli ikili
anlaşma önerebilir.
(2) Belirli süreli ikili anlaşmaların süresi üç
yıldan fazla olamaz.
(3) İkili anlaşma ve ekleri ile Tüketici Hakları
Bilgilendirme Formu (EK-1), İkili Anlaşma Ön Bilgilendirme Formu (EK-2-A)
ve İkili Anlaşma Değişiklik Bildirimi (EK-3) en az on iki punto
büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde
düzenlenir.
(4) Tedarikçinin ikili anlaşmanın kurulmasına,
yenilenmesine ve ikili anlaşmada değişiklik yapılmasına ilişkin önerisi
karşısında tüketicinin susması veya açıkça reddetmemesi önerinin kabulü
olarak yorumlanamaz ve aksi hükme ikili anlaşmada yer verilemez.
İkili anlaşmanın kapsamı

(1) İkili anlaşmada asgari
aşağıdaki hususların yer alması zorunludur;
a) Tedarikçinin adı, unvanı, adresi MERSİS
numarası, vergi kimlik numarası, lisans numarası, tüketici hizmetleri
merkezlerinin telefon ve faks numaraları ile internet ve elektronik posta
adresleri,
b) Tüketicinin adı, soyadı, unvanı, adresi, T.C.
kimlik veya vergi kimlik numarası, Türk vatandaşı olmayan kişiler için
pasaport numarası veya uluslararası geçerliliği olan muadili belge
numarası, bulunması halinde tüketicinin telefon numarası veya e-posta
adresi,
c) İkili anlaşmanın kurulma tarihi ile elektrik
enerjisi ve/veya kapasite satışının başlangıç tarihi,
ç) İkili anlaşmanın süresi,
d) Elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışına
esas fiyatlandırma,
e) Tahsilatında aracı olunan iletim ya da dağıtım
bedeli ile uygulanan (Mülga ibare:RG-14/1/2025-32782) vergiler,
f) Güvence bedeli/teminat alımı ve uygulaması,
g) Faturanın zamanında ödenmemesi durumuna ilişkin
uygulanması öngörülen gecikme faizi ile tarafların temerrüde düşmesinin
hukuki sonuçları,
ğ) Faturalarda ve faturalandırmaya esas
unsurlarda hata tespiti durumunda eksik veya fazla bedelin tahsili veya
iadesine ilişkin hükümler,
h) İkili anlaşma kapsamında cayma hakkının
kullanılmasına ve/veya ceza koşulunun uygulanmasına ilişkin şartlar, süre
ve cayma bedeli ve/veya ceza koşulunun tutarı,
ı) İkili anlaşmanın yenilenmesi ya da süre
uzatımı,
i) İkili anlaşmanın hükümlerinde değişiklik
yapma,
j) İkili anlaşmanın sonlandırılması,
k) Tedarikçinin hak ve yükümlülükleri,
l) Tüketicilerin hak ve yükümlülükleri,
m) İkili anlaşmanın feshine ilişkin koşullar,
n) Şikâyetlerin çözümü,
o) İkili anlaşma uyuşmazlıklarında yetkili çözüm
mercii.
(2) İkili anlaşma kapsamındaki hususlara ilişkin
İşbu Yönetmelikte düzenlenen cayma hakkı, haklı fesih sebepleri, anlaşmanın
yenilenmesi gibi hükümlere ikili anlaşmada açıkça yer verilir. İkili
anlaşmada ve eklerinde ilgili mevzuata aykırı hükümlere yer verilemez.
İkili anlaşmada yer alan ilgili mevzuata aykırı hükümler geçersizdir.
İkili anlaşma kurma

(1) Tedarikçi ikili anlaşma
kurulmadan önce EK-1 ve EK-2’de yer alan standart formlarla açık ve
anlaşılabilir bir şekilde kayıt altına almak suretiyle kağıt üzerinde veya
kalıcı veri saklayıcısı ile tüketiciyi bilgilendirmek ve tüketicinin söz
konusu bilgileri edindiğini teyit etmesini sağlamak zorundadır. Söz konusu
bilgilendirmenin yapıldığına ve tüketici tarafından teyit edildiğine
ilişkin ispat yükü tedarikçiye aittir. Bilgilendirmenin gereği gibi ya da
hiç yapılmamış olması tüketici için haklı fesih sebebidir.
(2) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) İkili
anlaşmalar yazılı veya mesafeli olarak kurulabilir. Yazılı olarak kurulan
ikili anlaşma el yazısıyla atılan imza veya güvenli elektronik imza ile
imzalanır. Tedarikçi tarafından ikili anlaşma ve eklerinin “aslının
aynıdır” onaylı bir örneğinin anlaşmanın kurulduğu gün kağıt üzerinde veya
kalıcı veri saklayıcısı ile (Değişik ibare:RG-14/1/2025-32782) 9
uncu maddenin birinci fıkrası kapsamındaki tüketiciye verilmesi
zorunludur.
(3) Tedarikçi ikili anlaşma ve ekleri ile EK-1 ve
EK-2’de dahil olmak üzere ikili anlaşmanın kurulmasına ilişkin bilgi ve
belgeleri kağıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısı ile ikili anlaşmanın
sonlanmasını izleyen 3 yıl süresince saklar ve istendiğinde Kuruma ve yıl
içerisinde bir defadan fazla olmamak üzere tüketiciye sunar. Tedarikçi bu
kapsamda tüketiciden herhangi bir ücret talep edemez.
Cayma hakkı