ELEKTRİK PİYASASI İTHALAT VE İHRACAT YÖNETMELİĞİ

(1) Bu
Yönetmeliğin amacı, elektrik piyasasında; elektrik enerjisi ithalatı ve/veya
ihracatı faaliyetine ilişkin usul ve esaslar ile uluslararası enterkonneksiyon
hatlarının kapasite tahsisine ve sınır ötesi elektrik enerjisi ticaretine
yönelik kullanımına ilişkin esasların belirlenmesidir.
Kapsam

(1) Bu
Yönetmelik, elektrik enerjisi ithalatı ve/veya ihracatına ilişkin usul ve
esasları, ithalat ve/veya ihracat faaliyeti yapacak tüzel kişilerin hak ve
yükümlülüklerini ve uluslararası enterkonneksiyon hatlarının kullanımına ve
kapasite tahsisine ilişkin esasları kapsar.
Dayanak

(1) Bu
Yönetmelik; 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 12 nci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar

(1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Azaltma: 28/5/2014 tarihli ve 29013 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Elektrik Şebeke Yönetmeliğine göre, Sistem İşletmecisinin hızla
hareket etmesi gereken acil durumlarda Sistem İşletmecisi tarafından piyasa
katılımcılarına tahsis edilmiş olan Fiziksel İletim Haklarının alış-veriş programı
verilmeden önce düşürülmesi,
b) Bakanlık: Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığını,
c) Başkan: Enerji Piyasası
Düzenleme Kurulu Başkanını,
ç) Dağıtım: Elektrik enerjisinin
36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini,
d) Dağıtım Sistemi: Bir dağıtım
şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik
dağıtım tesisleri ve şebekesini,
e) Dağıtım Şirketi: Belirlenen
bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi,
f) Enterkonneksiyon: İletim ve
dağıtım sistemlerinin toplamından oluşan ulusal elektrik sisteminin diğer bir
ülkeye ait elektrik sistemine bağlanmasını,
g) Enterkonneksiyon Hattı:
İletim ve dağıtım sistemlerinin toplamından oluşan ulusal elektrik sisteminin
başka bir ülkenin elektrik sistemine bağlantısını sağlayan enerji iletim ve
dağıtım tesisini,
ğ) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Enterkonneksiyon İşletme Anlaşması: Sistem İşletmecisi
ve enterkonneksiyon oluşturulan diğer ülke iletim veya dağıtım
şirketi arasında yapılan ve enterkonneksiyon hattının işletilmesi ile
ilgili esas ve usulleri içeren anlaşmayı,
h) Enterkonneksiyon Kapasitesi:
Türkiye ve ilgili ülke arasındaki enterkonneksiyonlardaki sınır ötesi elektrik
enerjisi transfer kapasitesini,
ı) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Enterkonneksiyon Kullanım Anlaşması: Sistem İşletmecisi tarafından
işletilen uluslararası enterkonneksiyon hatları üzerinden hizmet alan
lisans sahibi tüzel kişi ile Sistem İşletmecisi arasında imzalanan
ve enterkonneksiyon hattının kullanımı ile ilgili esas ve usulleri
içeren anlaşmayı,
i) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
ENTSO-E (Avrupa Elektrik Şebekesi İletim Sistemi İşletmecileri): Kâr amacı
gütmeyen bir uluslararası kuruluş olarak ve Avrupa Birliğinin 714/2009 sayılı
Sınır Ötesi Elektrik Ticareti Tüzüğünde belirtildiği şekilde, Topluluk düzeyinde
iç elektrik piyasasında entegrasyonun tamamlanması, sınır ötesi elektrik
ticaretinin iyileştirilmesi, Avrupa elektrik iletim
şebekesinin optimal yönetilmesinin, koordineli işletilmesinin ve arz
güvenliğinin sağlanmasını teminen tüm İletim Sistemi İşletmecileri
arasında işbirliğinin sürdürülmesi amacıyla kurulmuş uluslararası kuruluşu,
j) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
İhale dokümanları:  Sistem İşletmecisi veya Kanunun 8 inci
maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca taraf olunan uluslararası kuruluşlar
tarafından hazırlanan ve hat kapasite tahsisine ve bu kapasitelerin kullanımına
ilişkin dokümanları,
k) İhracat Kaydıyla İthalat:
Elektriğin ihracat amacı ile aynı uzlaştırma döneminde ithal edilmesini,
l) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
İkincil Fiziksel İletim Hakkı Piyasası: Senkron paralel bağlantılarda bir
Fiziksel İletim Hakkı sahibine ihalelerde ya da Fiziksel İletim Hakkı devri
yoluyla tahsis edilen Fiziksel İletim Haklarının başka bir tedarik şirketine
veya ihracat yönünde bir üretim lisansı sahibine devrine olanak sağlayan
mekanizmayı,
m) İletim: Elektrik enerjisinin
gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini,
n) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
İletim Sistemi İşletmecileri Arası Tazmin Mekanizması:
Birbirlerine senkron paralel bağlı İletim Sistemi İşletmecileri
arasındaki sınır ötesi fiziki akışlarla ilgili olarak sınır ötesi fiziki akışın
başladığı (kaynak) ve sonlandığı (varış) ulusal iletim sistemlerindeki fiziki
akışları esas alacak şekilde, iletim sistemi transit olarak kullanılan İletim
Sistemi İşletmecisine, sınır ötesi akışların gerçekleştirilmesine ilişkin
olarak, ileriye dönük uzun dönemli maliyetleri, kayıpları, yeni altyapı
yatırımlarını ve mevcut altyapı maliyetlerinin uygun bir oranını dikkate almak
suretiyle belirlenen bir bedelin ödenmesini öngören mekanizmayı,
o) İletim Tesisi: Üretim veya
tüketim tesislerinin 36 kV üstü gerilim seviyesinden bağlı olduğu üretim veya
tüketim tesisi şalt sahasından sonraki nihayet direğinden itibaren iletim şalt
sahalarının orta gerilim fiderleri de dâhil olmak üzere dağıtım tesislerinin
bağlantı noktalarına kadar olan tesisleri,
ö) İlgili Mevzuat: Elektrik
piyasasına ilişkin kanun, (Ek ibare:RG-24/4/2021-31464) Cumhurbaşkanlığı
kararnamesi, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, lisans, tebliğ, genelge ve
Kurul kararlarını,
p) Kanun: 6446 sayılı Elektrik
Piyasası Kanununu,
r) Kısıt: Ulusal elektrik
sistemlerini birbirine bağlayan enterkonneksiyon kapasitelerinin tahsisinde,
piyasa katılımcılarının sınır ötesi elektrik enerjisi ticaretine yönelik talep
toplamlarının Kullanıma Açık Kapasite (KAK)’den büyük olması halini,
s) Kısıt Yönetimi: Kısıt olması
durumunda enterkonneksiyon hat ya da hatlarındaki Kullanıma Açık Kapasitelerin
(KAK) talep sahipleri ya da talep sahiplerinin bir kısmının kullanımına tahsis
edilmesine ilişkin yöntemleri,
ş) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Kısıt Yönetimi Bedeli: İthalat ve/veya ihracat faaliyeti çerçevesinde yapılan
elektrik enerjisi nakli için kullanılacak enterkonneksiyon hat
kapasitesinin tahsisinde kısıt olması halinde bu Yönetmelik hükümleri uyarınca
Sistem İşletmecisine veya Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca
taraf olunan uluslararası kuruluşlara ödenen bedeli,
t) Kullanım Dönemi:
Enterkonneksiyon hatları kapasitelerinin kullanıcılara tahsis edildiği dönemi,
u) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Kullanım Faktörü: Kapasite tahsisi
yapılan enterkonneksiyon hatlarının belli bir zaman diliminde fiili
kullanımı sonucu hat üzerinden transfer edilen toplam enerjinin, aynı zaman
dilimi içerisinde hatta tahsis edilmiş bulunan tüm kapasitenin kullanılması
durumunda hat üzerinden transfer edilmesi gereken toplam enerji miktarına yüzde
(%) cinsinden oranı,
ü) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Kullanıma Açık Kapasite (KAK): Belirli bir enterkonneksiyon hattı
veya sınır bazında hesaplanmış olan Net Transfer Kapasitesinden, Tahsis Edilmiş
Kapasitenin çıkarılması sonucu bulunan ve piyasa katılımcılarının kullanımına
sunulan megavat (MW) cinsinden elektrik enerjisi güç miktarını,
v) Kurul: Enerji Piyasası
Düzenleme Kurulunu,
y) Kurum: Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumunu,
z) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Net Transfer Kapasitesi (NTK): Bir enterkonneksiyon hattı veya sınır
bazında, ulusal elektrik sistemi ile komşu ülke elektrik sistemi arasında her
iki elektrik sisteminde uygulanan bütün güvenlik kriterleri ve
gelecekte oluşabilecek belirsizlikler de dikkate alınarak hesaplanan transfer
edilebilen megavat (MW) cinsinden azami elektrik enerjisi güç miktarını,
aa) Piyasa: Üretim, iletim,
dağıtım, piyasa işletimi, toptan satış, perakende satış, ithalat ve ihracat
faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin iş ve işlemlerden oluşan elektrik
enerjisi piyasasını,
bb) Serbest bölge: 6/6/1985
tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa göre Bakanlar Kurulu kararıyla
kurulan bölgeleri,
cc) Serbest olmayan tüketici:
Elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını sadece, bölgesinde bulunduğu
görevli tedarik şirketinden yapabilen gerçek veya tüzel kişiyi,
çç) Serbest tüketici: Kurul
tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimi
bulunduğu veya iletim sistemine doğrudan bağlı olduğu veya organize sanayi
bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip
gerçek veya tüzel kişiyi,
dd) Sınır Ötesi Akış: Bir iletim
veya dağıtım şebekesinin sınırları içindeki üretici ve/veya tüketicilerin,
iletim veya dağıtım şebekesi sınırları dışındaki üreticiler ve/veya
tüketicilerle elektrik enerjisi alışverişi sonucunda veya senkron şebekeye
bağlı diğer ülkelerin iletim sistemleri arasında senkron paralel bağlantı
sonucunda ilgili iletim veya dağıtım şebekesinde ortaya çıkan fiziksel elektrik
akışını,
ee) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Sistem İşletmecisi: 36 kV ve altındaki şebeke için ilgili dağıtım
şirketini, 36 kV üstü şebeke için TEİAŞ’ı,
ff) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Tahsis Edilmiş Kapasite (TEK): Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce
yapılan uluslararası anlaşmalarla veya bu Yönetmelik kapsamında tahsis edilmiş
veya kullanıcıların hat inşa etmesi nedeni ile tahsis edilen megavat (MW)
cinsinden kapasite miktarlarının toplamını,
gg) Tarife: Elektrik enerjisinin
ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere
ilişkin fiyatları, hükümleri ve şartları içeren düzenlemeleri,
ğğ) Tedarik: Elektrik
enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan veya perakende satışını,
hh) Tedarikçi: Elektrik enerjisi
ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip
şirketi,
ıı) Tedarik şirketi: Elektrik
enerjisinin ve/veya kapasitenin toptan ve/veya perakende satılması, ithalatı,
ihracatı ve ticareti faaliyetleri ile iştigal edebilen tüzel kişiyi,
ii) TEİAŞ: Türkiye Elektrik
İletim Anonim Şirketini,
jj) Tesis: Elektrik enerjisi
üretimi, iletimi veya dağıtımı faaliyeti yürütülen veya yürütülmeye hazır tesis,
şebeke veya teçhizatı,
kk) TETAŞ: Türkiye Elektrik
Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketini,
ll) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Fiziksel İletim Hakkı (FİH): Elektrik transferleri için megavat (MW) olarak
ifade edilen enterkonneksiyon kapasitesini kullanma hakkını,
mm) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Fiziksel İletim Hakkı Devri: Tüzel kişiler tarafından inşa
edilen enterkonneksiyon hatları sebebi ile ilgili tüzel kişiye tahsis
edilen kapasite hariç olmak üzere, sahip olunan Fiziksel İletim Haklarının
İkincil Fiziksel İletim Hakkı Piyasası yoluyla devrini,
nn) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Fiziksel İletim Hakkı Sahibi: İhale veya İkincil Fiziksel İletim Hakkı Piyasası
yoluyla Fiziksel İletim Hakkına sahip olan sınır ötesi ihale katılımcısını veya
tüzel kişiler tarafından inşa edilen enterkonneksiyon hatları sebebi
ile ilgili tüzel kişiye yapılan kapasite tahsisi yolu ile Fiziksel İletim
Hakkına sahip olan tedarik veya üretim lisansı sahibi tüzel kişiyi,
oo) Toptan alış: Elektrik
enerjisinin ve/veya kapasitesinin tekrar satış için alışını,
öö) Toptan satış: Elektrik
enerjisinin ve/veya kapasitesinin tekrar satışı için satışını,
pp) Tüketici: Elektriği kendi
kullanımı için alan kişiyi,
rr) Uluslararası
enterkonneksiyon: Ulusal elektrik sisteminin diğer ülkelere ait elektrik
sistemi ile senkron paralel, asenkron paralel, ünite yönlendirmesi veya izole
bölge yöntemlerinden birinin kullanılmasıyla işletilmesini esas alan
enterkonneksiyonu,
ss) Uzlaştırma dönemi: 14/4/2009
tarihli ve 27200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dengeleme
ve Uzlaştırma Yönetmeliğinde belirlenen uzlaştırma dönemlerini,
şş) Üretim: Enerji
kaynaklarının, elektrik üretim tesislerinde elektrik enerjisine
dönüştürülmesini,
tt) Üretim şirketi: Sahip
olduğu, kiraladığı, finansal kiralama yoluyla edindiği veya işletme hakkını
devraldığı üretim tesisi ya da tesislerinde elektrik enerjisi üretimi ve
ürettiği elektriğin satışıyla iştigal eden özel hukuk hükümlerine tabi tüzel
kişiyi,
uu) Üretim tesisi: Elektrik
enerjisinin üretildiği tesisleri,
üü) (Ek:RG-24/4/2021-31464)
EÜAŞ: Elektrik Üretim Anonim Şirketini,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte geçmekle
birlikte tanımlanmamış diğer terim ve kavramlar ilgili mevzuattaki anlam ve
kapsama sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
İthalat ve/veya İhracat Faaliyetinin
Kapsamı ve Uygulamaya İlişkin Esaslar
İthalat ve/veya ihracat
faaliyetinde bulunabilecek tüzel kişiler

(1)
Uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmuş ülkelerden ya da ülkelere elektrik
enerjisi ithalatı ve/veya ihracatı, Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda,
Kurul onayı ile yapılabilir. Lisanslarında yer alması kaydıyla;
a) Özel sektör tedarik lisansı
sahibi şirketler, elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracatı faaliyetlerini,
b) (Değişik:RG-15/6/2019-30802)
EÜAŞ, hükümetler arası anlaşmalar kapsamında imzalanmış olan elektrik enerjisi
ithalat veya ihracat anlaşmalarına uygun elektrik enerjisi ithalat ve/veya
ihracatı faaliyetlerini ve elektrik enerjisi mübadelesi kapsamında ithalat ve
ihracat faaliyetlerini,
c) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Üretim lisansı sahibi tüzel kişiler sahip oldukları üretim tesislerinin
işletmedeki toplam kurulu gücünü aşmayacak şekilde elektrik enerjisi ihracatı
faaliyetini,
yürütebilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen
tüzel kişilerin ithalat faaliyeti, tedarik lisansları, ihracat faaliyeti ise
tedarik veya üretim lisansları kapsamında düzenlenir ve ayrıca lisans
alınmasını gerektirmez.
Elektrik enerjisinin ithalat
ve/veya ihracatı faaliyetinde uygulanacak yöntemler

(1) Elektrik
enerjisinin ithalatı;
a) Ulusal elektrik sisteminin
elektrik enerjisinin ithal edileceği ülkenin elektrik sistemi ile senkron
paralel şekilde işletilebilmesi,
b) Elektrik enerjisinin ithal
edileceği ülke elektrik sistemindeki bir üretim tesisinin ya da üretim
tesisinin bir ya da birden fazla ünitesinin elektrik piyasasında iletim
şebekesi ve/veya dağıtım şebekesine ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olarak
ulusal elektrik sistemine paralel çalıştırılabilmesi,
c) Asenkron paralel bağlantı
yapılması,
ç) 22 nci madde çerçevesinde, ülke
içerisinde oluşturulacak izole bir bölgenin, enterkonneksiyon hatları ile
beslenmesi,
hallerinde mümkündür.
(2) Elektrik enerjisinin
ihracatı;
a) Ulusal elektrik sisteminin
elektrik enerjisinin ihraç edileceği ülkelerin elektrik sistemi ile senkron paralel
şekilde işletilebilmesi,
b) Ülke sınırları içerisindeki
bir üretim tesisinin ya da üretim tesisinin bir ya da birden fazla ünitesinin
elektrik enerjisinin ihraç edileceği ülkenin elektrik sistemi ile paralel
çalıştırılabilmesi,
c) Asenkron paralel bağlantı
yapılması,
ç) Elektrik enerjisi ihraç
edilecek ülkede oluşturulacak izole bir bölgenin, enterkonneksiyon hatları ile
beslenmesi,
hallerinde mümkündür.
Senkron paralel bağlantılarda
ithalat ve/veya ihracat faaliyeti için yapılacak başvurular

(Değişik:RG-24/4/2021-31464)
(1) Elektrik enerjisi ithalatı
ve/veya ihracatı yapılabilecek enterkonneksiyon hatları, Bakanlık
görüşü doğrultusunda Sistem İşletmecisi tarafından ilan edilir.
(2) Senkron paralel bağlantılar
için enterkonneksiyon hat kapasitesini kullanarak ithalat ve/veya
ihracat yapılmasına yönelik faaliyette bulunmak isteyen tedarik lisansı sahibi
şirketler Sistem İşletmecisi veya Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası
uyarınca taraf olunan uluslararası kuruluşlar tarafından açıklanan kapasite
tahsislerine ilişkin ihalelere katılabilir ve kapasite tahsisine hak
kazanmaları durumunda, tahsis edilen miktar ve süre kadar elektrik enerjisi
ithalatı ve/veya ihracatı yapabilirler.
(3) Senkron paralel bağlantılar
için enterkonneksiyon hat kapasitesini kullanarak ihracat yapılmasına
yönelik faaliyette bulunmak isteyen üretim lisansı sahibi şirketler Sistem
İşletmecisi veya Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca taraf
olunan uluslararası kuruluşlar tarafından açıklanan kapasite tahsislerine
ilişkin ihalelere katılabilirler ve kapasite tahsisine hak kazanmaları
durumunda, tahsis edilen miktar ve süre kadar elektrik enerjisi ihracatı
yapabilirler.
(4) Senkron paralel bağlantılar
için enterkonneksiyon hat kapasitesini kullanarak ithalat ve/veya
ihracat yapılması kapsamında verilecek teminat tutarı Sistem İşletmecisi
tarafından belirlenir ve duyurulur. Senkron paralel bağlantılar
için enterkonneksiyon hat kapasitesini kullanarak ithalat/ihracat
yapmak isteyen ve bu hakka sahip olan şirketler, belirlenen tutardaki teminat
mektubunu Sistem İşletmecisine sunarlar.
(5) Senkron paralel bağlantı
sağlanmış ülkelerde Fiziksel İletim Hakkı elde etmiş kişilerin Türkiye ile
sınır ötesi elektrik ticaretini gerçekleştirebilmesi için 5 inci maddenin birinci
fıkrasında belirtilen tüzel kişiler ile anlaşmaları gerekmektedir.
Senkron paralel olmayan
bağlantılarda ithalat ve/veya ihracat faaliyeti için yapılacak başvurular

(Değişik:RG-24/4/2021-31464)
(1) Senkron paralel olmayan
bağlantılarda ithalat faaliyetinde bulunmak için yapılan lisans tadili
başvurularında aşağıdaki bilgi ve belgelerin Kuruma sunulması zorunludur:
a) İthalat yapılacak ülke.
b) İthal edilmesi öngörülen
elektrik enerjisinin üretiminde kullanılan yakıt türü veya türleri.
c) İthal edilmesi öngörülen
elektrik enerjisinin megavat (MW) cinsinden azami
gücü, kilovatsaat (kWh) cinsinden yıllık miktarı.
ç) İthalat faaliyeti için
öngörülen başlama tarihi ve faaliyet süresi.
d) İthal edilmesi öngörülen
elektrik enerjisinin ülke sınırındaki teslim noktaları.
e) İthalatta kullanılacak
yöntem.
f) Karşı ülkede elektrik
enerjisi ithalatı ile ilgili Bakanlık ve/veya yetkili Kurumla yapılan ve ilgili
şirketin unvanını ve bu fıkra kapsamında bilgileri kapsayan ve
ilgili enterkonneksiyon hattının kullanılabileceğini belirtir; ön
anlaşma, protokol veya niyet mektubu ve söz konusu enerjinin tedarik edilmiş
veya edileceğine ilişkin muhatap şirket ile yapılan ön anlaşma, protokol veya
niyet mektubu. Ayrıca imza tarihi eski olmakla birlikte başvuru yapılacak
süre için yürürlükte olan bir Anlaşma sunulması halinde söz konusu Anlaşmanın
geçerli olduğuna ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından verilecek yazılı
taahhütname.
g) Lisans tadil bedelinin
yatırıldığına ilişkin belge.
(2) Senkron paralel olmayan bağlantılarda
ihracat faaliyetinde bulunmak için yapılan lisans tadili başvurularında
aşağıdaki bilgi ve belgelerin Kuruma sunulması zorunludur:
a) İhracat yapılacak ülke.
b) İhraç edilmesi öngörülen
elektrik enerjisinin megavat (MW) cinsinden azami gücü ve kilovatsaat (kWh)
cinsinden yıllık miktarı.
c) İhracat faaliyeti için
öngörülen başlama tarihi ve faaliyet süresi.
ç) İhraç edilmesi öngörülen
elektrik enerjisinin ülke sınırındaki teslim noktaları.
d) İhracatta kullanılacak
yöntem.
e) Karşı ülkede elektrik
enerjisi ihracatı ile ilgili Bakanlık ve/veya yetkili kurumla yapılan ve ilgili
şirketin unvanını ve bu fıkra kapsamında belirtilen bilgileri içeren ve
ilgili enterkonneksiyon hattının kullanılabileceğini belirtir ön
anlaşma, protokol veya niyet mektubu. Ayrıca imza tarihi eski olmakla birlikte
başvuru yapılacak süre için yürürlükte olan bir Anlaşma sunulması halinde söz
konusu Anlaşmanın geçerli olduğuna ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından
verilecek yazılı taahhütname.
f) Lisans tadil bedelinin yatırıldığına
ilişkin belge.
(3) Karşı ülkede elektrik
enerjisi ithalatı/ihracatı ile ilgili Bakanlık ve/veya yetkili Kurumla yapılan
ön anlaşma, protokol veya niyet mektubu, söz konusu ülkedeki Türk
Konsolosluğundan veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde
hazırlanan 20/6/1984 tarihli ve 3028 sayılı Kanun ile kabul edilen
Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi
hükümlerine göre onaylanmış olmalıdır.
(4) Bu madde kapsamında
belirtilen bilgi ve belgelerin eksiksiz olarak Kuruma sunulması durumunda;
a) Tedarik lisansına veya üretim
lisansına sahip tüzel kişiler tarafından; mevcut ya da yapılacak hatlar
vasıtasıyla uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmuş ülkelerden ya
da ülkelere, tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler için ithalat ve/veya ihracat
faaliyetlerinde üretim lisansına sahip tüzel kişiler içinse ihracat
faaliyetinde bulunmak üzere başvuruda bulunulması halinde, Kurum tarafından,
Bakanlık görüşü ile teknik konulara ilişkin olarak Sistem İşletmecisinin görüşü
alınır.
b) Görüşlerin olumlu olması
halinde, başvuru Kurum internet sayfasında duyurulur. Duyuruyu izleyen on beş
gün içerisinde, aynı hattı kullanmak suretiyle ithalat ve/veya ihracat
faaliyetinde bulunmak isteyen tedarik lisansı sahibi tüzel kişiler ile aynı
hattı kullanmak suretiyle ihracat faaliyetinde bulunmak isteyen üretim lisansı
sahibi tüzel kişiler de Kuruma başvurabilir. Süresinde yapılan başvurular
sonuçlandırılıncaya kadar aynı hat için yeni başvuru kabul edilmez.
c) Aynı hat için birden fazla
lisans tadil başvurusu olması ve kısıt oluşması halinde, başvurular bu
Yönetmelik hükümleri doğrultusunda sonuçlandırılmak üzere ilgili Sistem
İşletmecisine ve başvuru sahiplerine bildirilir. Sistem İşletmecisi başvuru
sahipleri arasında yapılacak yarışma ile kapasite tahsisine ilişkin işlemleri
bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde kırk beş gün içerisinde sonuçlandırarak
Kurul kararı alınmasını teminen sonucu Kuruma bildirir. Yarışmayı
kazanan başvuru sahibinin süresi içerisinde dokuzuncu maddede belirtilen
belgelerle birlikte lisans tadili için Kuruma başvurmaması durumunda bu durum
Sistem İşletmecisine bildirilir ve yarışmada ikinci olan tüzel kişi hakkında
Kurul kararı alınması için işlem başlatılır.
ç) Ulusal elektrik sisteminin
elektrik enerjisinin ithal ya da ihraç edileceği ülkenin elektrik sistemi
ile senkron paralel şekilde işletilebilmesinin mümkün olmaması
durumunda ithalat veya ihracat faaliyetlerinden hangisinin yapılacağına ilişkin
olarak Bakanlık görüşü esas alınır.
Senkron paralel olmayan bağlantılarda
başvuruların incelenmesi, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması

(1) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Senkron paralel olmayan bağlantılar için ithalat ve/veya ihracat faaliyetinde bulunması
Kurul kararıyla uygun bulunan lisans sahibi tüzel kişiye öngörülen ithalat
ve/veya ihracat faaliyetine ilişkin olarak başvuru sırasında sunulan belgelere
uygun anlaşmaların ve enterkonneksiyon kullanım anlaşmasının Kuruma
ibraz edilmesi durumunda faaliyet izni verileceği ve bu yükümlülüğün otuz gün
içerisinde yerine getirilmesi gerektiği yazılı olarak bildirilir. Bu süre
Kurul kararı ile uzatılabilir. Sunulacak anlaşmalar söz konusu ülkedeki Türk
Konsolosluğundan veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde
hazırlanan ve 3028 sayılı Kanun ile kabul edilen Yabancı Resmi Belgelerin
Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış
olmalıdır. Yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde, ithalat ve/veya ihracat
faaliyetine izin verilmesine ilişkin hükümler Kurum tarafından ilgili tüzel
kişinin lisansına derç edilir ve internet sayfasında yayımlanmak üzere ilgili
Sistem İşletmecisine bildirilir.
(2) (Ek:RG-28/12/2014-29219) Senkron
paralel olmayan bağlantılar için verilen ithalat ve/veya ihracat faaliyetine
ilişkin iznin süresinin dolmasından önce faaliyetin devamına ilişkin Kuruma
lisans tadil başvurusu yapılması ancak başvuruya ilişkin sürecin zamanında
tamamlanamaması durumunda, elektrik enerjisi ithalat ve/veya ihracatına ilişkin
Kuruma yapılan başvurunun sonuçlandırılmasına yönelik işlemler tamamlanıncaya
kadar; söz konusu ithalat ve/veya ihracat faaliyetinin kesintiye uğramamasını
teminen ve gereklilik olması durumunda, faaliyetin devamına Kurul tarafından
izin verilebilir.
İthalat ve ihracat
faaliyetlerinde dengeleme mekanizmasına ilişkin süreç

(Değişik:RG-24/4/2021-31464)
(1) Enterkonneksiyon hat
kapasitesini kullanarak ithalat ve/veya ihracat yapmak amacıyla hat kapasite
tahsisine hak kazanmış lisans sahibi tüzel kişiler ve/veya diğer ülkede yapılan
ihalelerde Fiziksel İletim Hakkı elde etmiş olan kişi veya kuruluşlar ile
enerji alış/satış anlaşması yapmış olan ithalat ve/veya ihracat hakkı sahibi
şirketleri kapsayan dengeleme mekanizmasına ilişkin faaliyetler ve uzlaştırma
işlemleri dengeleme ve uzlaştırmaya ilişkin mevzuat hükümleri uyarınca
yürütülür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İthalat ve/veya İhracat Faaliyetine
İlişkin Lisans Hükümleri ve Serbest Bölgeler
Senkron paralel bağlantı
dışındaki bağlantılarda ithalat ve/veya ihracat faaliyetinin süresinden önce
sona erdirilmesi

(Değişik:RG-24/4/2021-31464)
(1) Senkron paralel bağlantı
dışındaki bağlantılarda ithalat ve/veya ihracat faaliyetinde bulunan bir tüzel kişinin
lisansı kapsamında sürdürmekte olduğu ithalat ve/veya ihracat faaliyetine
süresinden önce son verme talebiyle Kuruma başvurması durumunda talep Kurum
tarafından ilgili Sistem İşletmecisine bildirilir ve hak sahibinin talebi Kurul
Kararı alınmasının ardından lisans tadili gerçekleştirilmek suretiyle
sonuçlandırılır.
Lisans sahibi tüzel kişinin
ithalat ve/veya ihracat faaliyetine ilişkin yükümlülükleri

(1) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Sistem İşletmecisi ile enterkonneksiyon hattı kapasite kullanımına
hak kazanan tüzel kişiler arasında Enterkonneksiyon Kullanım
Anlaşması imzalanır. Senkron paralel olmayan bağlantılar için genel hükümleri
Kurul tarafından onaylanan standart
nitelikteki enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları kullanılır. Bu
anlaşmanın genel hükümlerinde Kurul tarafından değişiklik yapılması halinde,
Sistem İşletmecisi ile hak sahibi tüzel kişiler arasında yeni genel hükümleri
içeren anlaşma Sistem İşletmecisi tarafından tüzel kişilere yapılacak bildirim
tarihinden itibaren bir ay içerisinde imzalanır veya Sistem İşletmecisinin
uygun görmesi halinde Kurul tarafından değiştirilen hükümlere ilişkin bir ek
sözleşme Sistem İşletmecisinin yapacağı bildirim tarihinden itibaren bir ay
içerisinde imzalanmak suretiyle değişiklik hükümleri geçerlilik
kazanır. Sistem İşletmecisinin bildirimine rağmen süresi
içerisinde enterkonneksiyon kullanım anlaşmalarını imzalamak üzere
başvuruda bulunmayan tüzel kişilerin enterkonneksiyon kullanım
anlaşmaları Sistem İşletmecisi tarafından feshedilerek bu kişilerin enterkonneksiyon kapasite
kullanım hakları sona erdirilir.  Senkron paralel bağlantılarda
Sistem İşletmecisi ile enterkonneksiyon hattı kapasite kullanımına
hak kazanan tüzel kişiler arasında Sistem İşletmecisi tarafından hazırlanan
standart nitelikteki enterkonneksiyon kullanım anlaşmaları imzalanır.
21 inci madde kapsamında yeni enterkonneksiyon hatlarının tüzel
kişiler tarafından yapılması durumunda ayrıca Sistem İşletmecisi
ile enterkonneksiyon hattı kapasite kullanımına hak kazanan tüzel
kişiler arasında ilgili Sistem İşletmecisi tarafından hazırlanan Tesis
Sözleşmesi imzalanır.
(2) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
Lisans sahibi tüzel kişiler, ithalat ve/veya ihracat faaliyeti çerçevesinde
gerçekleştirdikleri sınır ötesi elektrik ticareti faaliyetleri ile ilgili
olarak Sistem İşletmecisine Enterkonneksiyon Kullanım Anlaşmasında
belirtilen bildirimlerde bulunmakla ve iletim gerilim seviyesinden kapasite
tahsisi yapılan lisans sahipleri Kurul tarafından onaylanmış tarife
tablolarında yer alan enterkonneksiyon hattının bağlı olduğu trafo
merkezinin bulunduğu bölgeye ilişkin tarife üzerinden hesaplanan iletim
bedellerini, dağıtım gerilim seviyesinden kapasite tahsisi yapılan lisans
sahipleri Kurul tarafından onaylanmış tarife tablolarında yer alan orta gerilim
seviyesinden özel tedarikçiden enerji alan tüketicilere ilişkin ticarethane
abone grubunun tek terimli tarifesi üzerinden hesaplanan dağıtım bedelini
tahsis süresi boyunca ilgili Sistem İşletmecisine ödemekle yükümlüdür.
(3) (Değişik:RG-24/4/2021-31464)
TEİAŞ iletim sistem işletmecileri arası transit akışlarla ilgili tazmin
mekanizmasına dâhil olması halinde uygulanmakta olan mekanizma uyarınca gerekli
ödemeleri yapar ve kendisine yapılan ödemeleri tahsil eder. Söz konusu tazmin
mekanizması uyarınca TEİAŞ’ın yapması gereken
ödemeler, metodoloji ve tarifenin Kurul tarafından onaylanmasını
takiben tarifelere yansıtılır.
(4) Görevli tedarik şirketleri,
ithal ettikleri elektrik enerjisinin serbest olmayan tüketicilere satışını,
elektrik piyasası tarifelere ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olarak yapmak
zorundadır.
(5) Lisans sahibi tüzel kişiler,
ithalat ve/veya ihracat faaliyetine ilişkin olarak Kurumca gerekli görülmesi
halinde her türlü ek bilgi ve belgeyi sunmakla yükümlüdür.
(6) Elektrik enerjisinin ithalatı
ve/veya ihracatı faaliyetinin Kurul tarafından hangi durumlarda
sınırlandırılabileceğine ilişkin hükümlere ilgili lisanslarda yer verilir.
Serbest bölgeler